Texel

Het eiland Texel (spreek uit: Tessel) is het grootste van de Nederlandse Waddeneilanden.De gemiddelde lengte van Texel is 20 km en de gemiddelde breedte 8 km. Texel heeft 13.762 inwoners (31 mei 2009).

Het huidige eiland Texel bestaat eigenlijk uit twee eilanden: het zuidelijke Texel en het noordelijker gelegen Eierland. In 1630 werd de Zanddijk voltooid die beide Waddeneilanden met elkaar verbond. In 1835 richtte de uit Antwerpen afkomstige Nicolas Joseph De Cock samen met enkele andere heren een NV op die de kwelder tussen Eierland en Texel zou inpolderen voor agrarisch gebruik. In de nieuw aangelegde polder Eierland werd in 1836 ook een dorp gesticht dat aanvankelijk Nieuwdorp heette, maar dat later naar hem genoemd werd: De Cocksdorp.

De overtocht van Den Oever naar Oudeschild op Texel (foto boven) duurt tussen de anderhalf (tij mee) en drie (tij tegen) uur. De haven van Oudeschild is de laatste jaren volledig vernieuwd, waarbij als eerste een uiterst moderne jachthaven is aangelegd en als laatste de kade bij restaurant Het Vooronder (het voormalige wachtlokaal van de veerboot) werd gerenoveerd. Dat is ook de huidige ligplek voor de schepen van de Bruine Vloot.
De fietsverhuur bevindt zich bij de jachthaven, een kleine 10 minuten wandelen vanaf de ligplaats. Overigens bestaat er niet zoiets als een 'vaste' ligplaats: voor alle schepen bepaalt uiteindelijk de havenmeester wie waar moet gaan liggen. Dat geldt voor alle waddenhavens.

Geloof en bijgeloof

Het uitvaren van de visserskotters op zondagavond in Oudeschild is in de loop der jaren uitgegroeid tot een toeristische attractie. Achterblijvende partners en kinderen spoeden zich na het afscheid aan de kade naar het havenhoofd voor een finale groet. Dat laatste is volgens een oud Texels bijgeloof een absolute voorwaarde voor een behouden terugkeer van de bemanning.

Ook de Texelse geloofsverschillen worden op deze avond zichtbaar: rond 10 uur vertrekken de katholieke kotters en rond half 12 de protestantse. Die laatste zijn even na twaalven (maandag!) op de Rede van Texel en gaan voor hun gevoel dan pas aan het werk.

Rondje Texel

Niet alleen bekend vanwege de jaarlijkse Catamaran-race, maar ook bij toerfietsers: het Rondje Texel, in iets meer dan 60 km het eiland rond. Bijvoorbeeld vanuit Oudeschild langs het Wad naar het noorden via De Cocksdorp naar de vuurtoren, daarna via natuurgebieden De Slufter en de Muy door de duinen langs De Koog naar Den Hoorn om ten slotte via Het Horntje (TESO-veerboot) en de Waddenzee weer in Oudeschild te belanden.

Voor wie het Rondje te lang vindt, zijn er altijd pittoreske doorsteekjes zoals het Skillepaadje van Oudeschild naar Den Burg of de Waal en Burgerdijk van De Koog naar Den Burg.

Voorbeelden van 'kleine' rondjes Texel zijn van Oudeschild via de Hoge Berg naar Den Hoorn en De Koog en terug via Waal en Burgerdijk en Skillepaadje. Of van Oudeschild langs het Wad noordelijk naar Oosterend, linksaf naar het lieflijke De Waal en via Den Burg en het Skillepaadje terug.

(Meer fietsroutes bij Fietsen op de Wadden)

Ophef en vertier

Sinds de jaren zestig is Noordzee-badplaats De Koog min of meer officieel gepromoveerd tot het Sodom & Gomorra van Texel. Alles wat God en de Texelaars hadden en hebben verboden, werd daar - en alléén daar - getolereerd en uiteraard commercieel uitgebuit. Sinds jaar en dag rijden er in de weekenden en zomers dagelijks discobussen vanuit alle uithoeken van het eiland naar De Koog. En hoewel 'hoofdstad' Den Burg ook een fenomenale hoeveelheid horecagelegenheden telt, heerst daar op de meeste avonden en zondagen nog een serene rust.
Hoewel, in 2008 heeft er in Den Burg een kleine revolutie plaatsgevonden en is de Albert Heijn sindsdien zomers op zondag geopend. Ook is er zo nu en dan een heuse koopzondag.

Slecht weerscenario

Texel vecht jaarlijks met de provincie Zeeland een prestigeduel uit wie de meeste zonuren voorschotelt. Merkwaardig genoeg eisen ze beide elk jaar de overwinning op. Kwestie van leugens, zware leugens en statistieken.
Desondanks wil het ook op Texel wel 'ns een dagje (nooit langer) regenachtig zijn. Nauwelijks een probleem voor de doorsnee toerist die een week of langer op het eiland verblijft, maar ronduit vervelend voor wie er slechts een dag of wat doorbrengt en die dag ook nog verregend ziet.
Alternatieven genoeg in de vorm van overdekte en verwarmde terrassen, maar alleszins aanbevelenswaardig zijn in zo'n situatie in de categorie leerzaam & nuttig & nog leuk ook: EcoMare in de duinen tussen De Koog en Den Hoorn en, in Oudeschild zelf, het Maritiem en Jutters Museum.